بِئسَمَا اشتَرَوا بِهٖٓ اَنفُسَهُم اَن یَکفُروا بِمآ اَنزَلَ اللهُ بَغیًا اَن یُنَزِّلَ اللهُ مِن فَضلِهٖ عَلیٰ مَن یَشآءُ مِن عِبادِهٖ ؗ فَبآءو بِغَضَبٍ عَلیٰ غَضَبٍ ۚ وَ لِلکٰفِرینَ عَذابٌ مُهینٌ (90)
(تصویر مربوط به مطالب آیه 90 سوره مبارکه بقره)
شماره نسخه: Arabe 382 (b)
✓ محل نگهداری: کتابخانه ملی فرانسه
✓ نوع خط: #کوفی تحولیافته یا سبک نوین بر اساس دستهبندی فرانسوا دروش
✓ تعداد برگها: 18 برگ
✓ ابعاد برگها: 198*139 میلیمتر
✓ جنس برگها: پوست
✓ تعداد سطور در هر صفحه: 7 سطر
✓ نشان پایان آیات: یک دایره طلاییرنگ که اطراف آن، نقاط قرمزرنگ رسم شده است.
✓ علامت تخمیس: نگارش حرف هاء به خط #کوفی و قلم زر
✓ علامت تعشیر: یک دایره مرکب از رنگ طلا و سبز که تعداد آیات در میان آن نوشته شده است.
✓ نقط الاعجام: تمام حروف در این نسخه نقطهگذاری شدهاند.
✓ روش علامتگذاری:
← استفاده از نقاط قرمزرنگ مدوّر به شیوه ابوالاسود
← استفاده از نقاط سبز و زردرنگ برای نشاندادن سایر قرائات
✓ نام سور و تعداد آیات: نام هر سوره به همراه تعداد آیات به خط #کوفی و به قلم زر، مابین سورهها به همراه یک ترنج طلایی مذَهّب و منقّش در حاشیه، کتابت شده است.
متن قرآن از حیث رسم و هجای کلمات از قواعد علم رسم المصحف تبعیت میکند.
برای دریافت تصاویر نسخه میتوانید اینجا را کلیک فرمایید.
نکات لغوی ادبی (بقره/90)
بِئسَما: بِئسَ ما، بد چیزی است آنچه که.
اشتَرَوا بِهٖٓ اَنفُسَهُم: خود را به آن فروختند.
بَغیًا: از روی ظلم و حسادت یا در طلب آنچه که حق آنها نبود.
اَن یُنَزِّلَ: برای اینکه نازل میکند.
باءو بِ... : گرفتار شدند.
غَضَبٍ عَلیٰ غَضَبٍ: غضبی [بهخاطر کفر به قرآن] علاوه بر غضبی [دیگر بهخاطر کفر به تورات] یا غضبی پیدرپی.
مُهینٌ: تحقیرکننده، خوارکننده.
منبع: در محضر قرآن کریم، ج1، ص45
اشاره روایی (بقره/90)
قالَ الاِمامُ العَسکَرِیُّ (ع): ذَمَّ اللَّهُ تَعالَى الیَهودَ وَعابَ فِعلَهُم فی کُفرِهِم بِمُحَمَّدٍ (ص) فَقالَ: «بِئسَمَا اشتَرَوا بِهٖ اَنفُسَهُم» اَی اشتَرَوها بِالهَدایا وَالفُضولِ الَّتی کانَت تَصِلُ اِلَیهِم.
امام حسن عسکری (ع): خداوند یهودیان را سرزنش کرد و ایماننیاوردن به محمد (ص) را بر آنها عیبجویی نمود، فرمود: «خودشان را در مقابل بدچیزی فروختند» یعنی بهوسیله هدایا و اضافاتی که به آنها میرسید خود را فروختند.
منبع: برهان، ج1، ص277
... فَبآءو بِغَضَبٍ عَلیٰ غَضَبٍ... (بقره/90)
در نتیجه(ی این کفر و حسد،) به خشمهای پیدرپی (خداوند) گرفتار شدند.
در تفسیر عبارت «فَبآءو بِغَضَبٍ عَلیٰ غَضَبٍ» گفته شده که یهود به دلیل کفر به آیات خداوند، نافرمانی از دستورهای او و قتل پیامبران الهی مورد خشم قرار گرفتند. این غضب نخست است که دامنگیر آنها شد. بازماندگان آنها بعد از ظهور پیامبر اسلام (ص) هم همان روش نیاکانشان را در مورد این پیامبر ادامه دادند؛ یعنی نهتنها به آیین او کافر شدند، بلکه با او به مبارزه برخاستند. این سبب شد که خشم و غضب تازهای آنها را فراگیرد و این غضب دوم است.
منبع: قرآن حکیم (ویژه عموم مردم)، ص 14.
نکات نگارشی و علامتگذاری (بقره/90)
«بِئسَما»:
ترکیب دو واژه «بِئسَ» و «ما» بر اساس علم رسم المصحف تنها در سه موضع از قرآن کریم، بهصورت متصل (بِئسَما) نگارش شده و در سایر مواضع، واژه بِئسَ جدا از واژه پس از خود آمده است.
مواضع متصل این واژه عبارتند از:
بِئسَمَا اشتَرَوا بِهٖٓ اَنفُسَهُم (بقره/90)
قُل بِئسَما یَأمُرُکُم بِهٖٓ ایمانُکُم (بقره/93)
قالَ بِئسَما خَلَفتُمونی مِن بَعدی (اعراف/150)
لازم به ذکر است که در دو مصحف مدینه (ورش و قالون) و مصحف الجزایر (ورش) باتوجهبه قرائت نافع برای پایه همزه، دونقطه یاء درج شده است، و سایر مصاحف باتوجهبه تلفظ همزه، آن را روی دندانه و بدون نقطه، علامتگذاری کردهاند.
«فَباءو»:
دو فعل جمع «باءو» و «جاءو» بر اساس اجماع علمای علم رسم المصحف در سراسر قرآن کریم، به حذف #الف_جمع نوشته میشوند. همچنین است حذف الف جمع در افعال زیر:
وَ عَتَو عُتُوًّا کَبیرًا (فرقان/21)
وَالَّذینَ سَعَو فیٓ ءایٰتِنا مُعٰجِزینَ... (سبأ/5)
وَالَّذینَ تَبَوَّءُو الدّارَ (حشر/9)
برای آشنایی بیشتر با انواع ضبط عبارات در مصاحف مختلف کشورهای اسلامی، میتوانید به دانشنامه قرائت و کتابت قرآن کریم مرکز طبع و نشر قرآن مراجعه فرمایید
