اِنَّما یَأمُرُکُم بِالسّوٓءِ وَالفَحشآءِ وَاَن تَقولوا عَلَی اللهِ ما لا تَعلَمونَ (بقره/169)
جزء 2، معرفی نسخه (تصویر مربوط به مطالب آیه 169 سوره مبارکه بقره)
شماره نسخه: 2470go
محل نگهداری: کتابخانه آستان قدس رضوی
نوع خط: کوفی سبک D
- البته نوع خط این مصحف، خاص بوده و با کوفیهای معمول، متفاوت است، ما این نوع را کوفی مدوّر مینامیم.
تعداد برگهها: 108 برگ
ابعاد هر برگه: 230*315 میلیمتر
جنس برگه: پوست
نشان پایان آیات: شش نقطه طلاییرنگ که به صورت مثلثی روی هم قرار گرفتهاند.
علامت تخمیس: یک شمسه مذهّب در متن که کلمه «خمس» در میان آن نوشته شده است.
علامت تعشیر: یک دایره مذهّب طلایی در متن و یک شمسه مذهّب و تزیینی در حاشیه که تعداد آیات، به حروف، داخل آن نوشته شده است.
نقط الاعجام: نقطههای مستطیلشکل مشکیرنگ
نقط الاعراب:
- نقاط قرمزرنگ مدوّر به شیوه ابوالاسود
- همزه: نقطههای مدوّر سبز
- سایر قرائات: نقطههای آبی و زردرنگ
این نسخه حاوی جزء دوم قرآن کریم بوده و در اصل یک قرآن سیپاره بوده است. در صفحه پایانی آن عبارت «کتبه علی بن ابیطالب» نوشته شده است و از مصاحف منسوب به ایشان میباشد. البته با توجه به نوع خط و سبک نوشتاری متن، این انتساب بسیار بعید به نظر میرسد.
دو صفحه ابتدایی و انتهایی این جزوه دارای تذهیب و دو لوح بزرگ زرّین و پیوسته به ترنج در حاشیه است.
نسخه را شخصی به نام شیخ عبدالله ثقةالاسلامی در سال 1370 وقف آستان قدس رضوی نموده است. همچنین در ابتدای نسخه یادداشتی از میرزا محمد رفیع فرزند میرزا شفیع مستوفی الممالک دیده میشود.
جزء 2، نکات لغوی-ادبی (بقره/169)
السّوٓءِ: بدی، زشتی.
الفَحشآءِ: گفتار و کردار بسیار زشت.
تَقولوا عَلَی اللّٰهِ: افتراء بزنید به خداوند.
منبع: در محضر قرآن کریم، ج1، ص75
اِنَّما یَأمُرُکُم بِالسّوٓءِ وَالفَحشآءِ وَاَن تَقولوا عَلَی اللهِ ما لا تَعلَمونَ (بقره/169)
او شما را فقط به بدی و کار زشت فرمان میدهد و اینکه چیزی را که نمیدانید، به خدا نسبت دهید.
از بلایای بزرگی که دامان بسیاری از انسانها را گرفته، سخن جاهلانه گفتن است، و این جهل در گفتار ممکن است تا جایی ادامه یابد که انسان به افترا و دروغ بستن به خدا وادار شود؛ یعنی چیزی را به خداوند نسبت دهد که از طریق عقل و شرع ثابت نشده باشد؛ یا در دین ایجاد بدعت کند؛ یعنی چیزی را به دین بیفزاید که از دین نباشد. در واقع، تمام خرافات، از همین رهگذر و بهوسیله افراد بیمنطق در ادیان و مذاهب الهی نفوذ کرده است، و قسمت مهمی از انحرافات عقیدتی و عملی، نتیجه رعایت نکردن همین اصل اساسی است. در تفسیر این آیه گفته شده: مراد این است که شیطان، مردم را وادار میکند که کارهای خلاف عقل را به خدا نسبت دهند. از اینرو رسول گرامی اسلام (ص) اقتضای عالِم شدن را بهرهمندی از سرمایه قرآن کریم و تمسّک به سیره اهلبیت، علیهمالسّلام دانسته است.
منبع: قرآن حکیم (ویژه دانشجویان)، ص25.
